Kwestie podziału majątku spadkowego i roszczenia o wypłatę zachowku potrafią skonfliktować nawet najbardziej zgodną rodzinę, trudno bowiem w takich przypadkach spełnić oczekiwania wszystkich zainteresowanych i uniknąć poczucia niesprawiedliwości.

Konflikt dodatkowo przybiera na sile i wywołuje zwykle nieodwracalne skutki w relacjach rodzinnych, gdy spór jest poddany pod rozstrzygnięcie sądu, a więc gdy to sąd ma zdecydować o sposobie podziału spadku czy o wysokości należnego zachowku, dlatego zanim zainteresowany zainicjuje postępowanie sądowe, warto wziąć pod uwagę i rozważyć polubowne zakończenie sprawy w drodze ugody.

Ugoda regulująca kwestie zachowku jest jak najbardziej możliwa, a w niektórych przypadkach stanowić może najlepsze rozwiązanie. Przede wszystkim podkreślić należy, iż zawarcie ugody w kwestii zachowku nie wymaga zachowania żadnej szczególnej formy, ani tym bardziej wizyty u notariusza, niemniej warto taką ugodę zawrzeć w formie pisemnej, wówczas bowiem nikt nie zakwestionuje, że do ugody w ogóle doszło.

Dlaczego jednak warto zdecydować się na ugodę, skoro ugoda z samej swej istoty przewiduje, że każda ze stron, która do niej przystąpi będzie musiała pójść na ustępstwa? Dla wielu osób takie rozwiązanie wydaje się po prostu nieopłacalne, gdyż „sąd zasądzi mi więcej”, pamiętać jednakże należy, że postępowanie sądowe zawsze w pewien sposób jest ryzykowne, i to nie tylko dla zobowiązanego do zachowku, lecz również dla uprawnionego.

W pierwszej kolejności podkreślić należy, iż decydując się na zainicjowanie postępowania sądowego w którym będziemy dochodzić zapłaty zachowku, konieczne będzie uiszczenie opłat sądowych, zarówno na początku jak i w toku postępowania, gdyż jest to proces w którym domagamy się zapłaty określonej kwoty. W momencie wniesienia powództwa powód będzie więc musiał uiścić opłatę sądową w wysokości 5% od wartości dochodzonego roszczenia, zaokrągloną w górę do pełnego złotego, zaś w toku procesu najpewniej konieczne będzie uiszczenie zaliczek na poczet opinii biegłego sądowego, który będzie szacował wartość majątku spadkowego.

Dodatkowo postępowanie sądowe o zapłatę zachowku zwykle powoduje znaczne odsunięcie w czasie otrzymanie przez uprawnionego należnej kwoty, gdyż proces sądowy może trwać nawet kilka lat. Na jego długość wpływa bowiem ilość dowodów koniecznych do przeprowadzenia, np. im więcej świadków zostanie powołanych tym sąd będzie potrzebował więcej czasu na ich przesłuchanie, oraz czas oczekiwania na sporządzenie opinii przez biegłego, jeśli oczywiście w sprawie zajdzie konieczność posłużenia się taką opinią.

Ponadto pamiętać należy, że każda ze stron niezadowolona z wyroku wydanego przez sąd I instancji będzie mogła wnieść apelację, uprawomocnienie się wyroku znowu więc może zostać odsunięte w czasie o kilka miesięcy. Ryzyko zobowiązanego do zapłaty zachowku polega z kolei na tym, że jeżeli roszczenie okaże się zasadne, a więc gdy sąd uzna, iż powodowi należy się określona kwota zachowku, wówczas to pozwany może zostać obciążony kosztami procesu, w części lub w całości, czyli to co pierwotnie zapłacił powód, finalnie będzie musiał zapłacić pozwany.

Podkreślić zatem należy, że sądowe dochodzenie zapłaty zachowku zawsze będzie generować dodatkowe koszty, które strony zaangażowane w proces będą musiały pokryć, niewątpliwie więc warto podjąć rozmowy i przedyskutować ewentualną ugodę, gdyż może się okazać, że pewne ustępstwa poczynione podczas ugody będą mniejsze niż koszty związane z prowadzeniem procesu. Ugoda, poza zaoszczędzonym czasem i pieniędzmi, dodatkowo oszczędza również stronom stresu i konieczności pojawiania się na rozprawach sądowych. Ponadto ugodę można zawrzeć w każdym momencie, a więc również wtedy, gdy postępowanie sądowe już trwa.

Na koniec warto wspomnieć krąg uprawnionych do zachowku, może się bowiem okazać, że z roszczeniem wystąpi osoba nieuprawniona, zatem zobowiązany jej roszczenia nie będzie musiał zaspokajać. Zgodnie z regulacjami Kodeksu cywilnego, prawo do zachowku przysługuje zstępnym, czyli np. dzieciom, wnukom, małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy.

W sytuacji, gdy osoba uprawniona jest trwale niezdolna do pracy albo jeżeli zstępny uprawniony jest małoletni, wówczas należy się dwie trzecie wartości udziału spadkowego, który by mu przypadał przy dziedziczeniu ustawowym, w innych zaś wypadkach – połowa wartości tego udziału. Roszczenie o zachowek zasadne będzie natomiast wówczas, gdy uprawniony nie otrzymał należnego mu zachowku bądź w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny, bądź w postaci powołania do spadku, bądź w postaci zapisu.

Ugoda w sprawie o zachowek po rodzicach.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.