Jak wiadomo, rozwód definitywnie kończy małżeństwo, jednakże dla wielu osób, mimo iż małżeństwo dobrze się nie układa, takie rozwiązanie jest zbyt radykalne i wówczas zaczynają poszukiwać wyjścia pośredniego, a więc czegoś pomiędzy rozwodem, a dotychczasowym pożyciem małżeńskim. Rozwiązaniem powyższego problemu może być orzeczenie między małżonkami separacji, która nie rozwiązuje małżeństwa, lecz daje jasny sygnał, że dotychczasowe pożycie małżeńskie wymaga zmian.

Zgodnie z przepisami Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, orzeczenie między małżonkami separacji jest możliwe wówczas, gdy nastąpił zupełny rozkład ich pożycia, żeby więc orzec separację nie musi zachodzić druga przesłanka, taka jak przy rozwodzie, czyli trwałość rozkładu pożycia. W doktrynie podkreśla się natomiast, że orzeczenie separacji jest dopuszczalne co najmniej dopiero wtedy, gdy choć zupełność rozkładu pożycia ma charakter przejściowy, to jednak, opierając się na doświadczeniu życiowym, nie należy się spodziewać rychłego powrotu małżonków do wspólnego pożycia.

O zupełnym rozkładzie pożycia można natomiast mówić, np. w razie zerwania wszelkich więzów łączących małżonków, czyli duchowych, gospodarczych i fizycznych, aczkolwiek w pewnych wypadkach przyjąć należy, iż przesłanka zupełności rozkładu jest zrealizowana pomimo zachowania niektórych elementów więzi łączącej małżonków, np. utrzymują się elementy więzi o charakterze gospodarczym spowodowanym wspólnym zamieszkiwaniem małżonków.

Podczas postępowania o separację, tak samo jak w trakcie procesu rozwodowego, ustalana jest wina w rozkładzie pożycia, chyba że separacja jest orzekana na zgodne żądanie małżonków, gdyż wówczas sąd nie orzeka o winie rozkładu pożycia, a więc przyjmuje się, że żaden z małżonków nie ponosi winy.

Pamiętać również należy, że jeżeli małżonkowie posiadają wspólne małoletnie dzieci to wyrok orzekający o separacji musi zawierać rozstrzygnięcie o władzy rodzicielskiej nad wspólnym małoletnim dzieckiem obojga małżonków, kontaktach rodziców z dzieckiem oraz w jakiej wysokości każdy z małżonków jest obowiązany do ponoszenia kosztów utrzymania i wychowania dziecka, w trakcie trwania postępowania o separację wszystkie powyższe kwestie będą więc przedmiotem rozważań sądu.

Co do zasady, orzeczenie separacji ma skutki takie jak rozwiązanie małżeństwa przez rozwód, chyba że co innego wynika z przepisów ustawy, zatem od rozwodu separacja różni się między innymi tym, że małżonek pozostający w separacji nie może zawrzeć kolejnego małżeństwa, a jeżeli wymagają tego względy słuszności, małżonkowie pozostający w separacji obowiązani są do wzajemnej pomocy.

Orzeczenie separacji powoduje jednakże ustanie pomiędzy małżonkami majątkowej wspólności ustawowej, w wyroku o separację możliwe więc będzie przeprowadzenie podziału wspólnego majątku małżonków. Po orzeczeniu separacji małżonek nie może jednak wrócić do nazwiska, które nosił przed zawarciem małżeństwa. Orzeczenie między małżonkami separacji skutkuje również zmianami w dziedziczeniu ustawowym.

Otóż, jeżeli orzeczenie separacji małżonków było prawomocne w momencie otwarcia spadku, czyli w momencie śmierci jednego z małżonków, wówczas pozostały przy życiu małżonek nie będzie należał do kręgu spadkobierców ustawowych po zmarłym, a więc nie dojdzie do dziedziczenia po swym małżonku na podstawie ustawy. Gdyby jednak otwarcie spadku nastąpiło, zanim wspomniane orzeczenie się uprawomocniło, to pozostały przy życiu małżonek dojdzie do dziedziczenia z ustawy.

Nie ma natomiast przeszkód do tego, by jedno z małżonków powołało drugie z nich pomimo pozostawania w takiej separacji do dziedziczenia po sobie w testamencie, a także może poczynić na jego rzecz określone rozrządzenia testamentowe, jak np. zapis zwykły lub zapis windykacyjny.

W literaturze podnosi się również, że prawomocnie orzeczona separacja wyłącza małżonka nie tylko od dziedziczenia ustawowego po współmałżonku, lecz także od innych uprawnień prawnospadkowych zależnych od posiadania statusu małżeńskiego, w tym między innym od prawa do zachowku czy uprawnień do korzystania z mieszkania.

Na koniec wspomnieć dodatkowo należy, że w przeciwieństwie do rozwodu, separacja może być zniesiona na zgodne żądanie małżonków. Z momentem zniesienia separacji ustają wszystkie jej skutki, a więc na przykład prawomocne orzeczenie o zniesieniu separacji powoduje ustanie przymusowego ustroju rozdzielności majątkowej oraz małżonkowie mogą po sobie dziedziczyć na podstawie przepisów ustawy.

Kiedy możesz żądać separacji i jakie są jej skutki?

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *