Sąd w wyroku orzekając rozwód zobowiązany jest rozstrzygnąć o władzy rodzicielskiej nad wspólnym małoletnim dzieckiem obojga małżonków i kontaktach rodziców z dzieckiem oraz o tym w jakiej wysokości każdy z małżonków jest obowiązany do ponoszenia kosztów utrzymania i wychowania dziecka. W przypadku, gdy rodzice porozumieli się co do kwestii dotyczących dziecka, a więc o sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem po rozwodzie, sąd takie porozumienie uwzględnia, jeżeli jest ono oczywiście zgodne z dobrem dziecka.

Jeśli jednakże porozumienia nie ma, ponieważ rodzice nie potrafią osiągnąć konsensusu w zakresie spraw dotyczących dziecka, wówczas sąd, uwzględniając prawo dziecka do wychowania przez oboje rodziców, rozstrzyga o sposobie wspólnego wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem po rozwodzie. Sąd może jednakże powierzyć wykonywanie władzy rodzicielskiej jednemu z rodziców, ograniczając władzę rodzicielską drugiego do określonych obowiązków i uprawnień w stosunku do osoby dziecka, jeżeli dobro dziecka za tym przemawia, żeby więc otrzymać prawo do opieki nad dzieckiem po rozwodzie, w trakcie postępowania wykazać należy, że korzystniejsze dla dobra dziecka będzie pozostanie z matką/ojcem.

Zgodnie z ugruntowanym poglądem doktryny, wybór rodzica, któremu powierzona zostanie władza rodzicielska uwarunkowany jest jego kwalifikacjami osobistymi, relacjami między rodzicami, a dzieckiem oraz wiekiem dziecka. W postępowaniu o prawo do opieki nad dzieckiem sąd będzie więc badać relacje każdego rodzica z dzieckiem, przywiązanie dziecka do rodziców, a także kwalifikacje każdego z rodziców, a więc czy rodzic poświęca dziecku wystarczającą ilość czasu, czy dziecko mu ufa, nie boi go, chętnie z nim spędza czas, itp.

Z kolei w orzeczeniu z dnia 21 listopada 1952 r., sygn. akt: C 1814/52, którego treść nadal pozostaje aktualna, Sąd Najwyższy wskazał, iż „zwłaszcza w okresie niemowlęctwa i wczesnego dzieciństwa wskazane jest, by dziecko pozostawało pod opieką matki ze względu na jej konstytucję psychiczną, większą uczuciowość i skłonność do jej uzewnętrzniania oraz właściwą matce troskę o zaspokajanie codziennych potrzeb dziecka”.

Pamiętać oczywiście należy, że ocena kwalifikacji podmiotowych rodziców powinna być pozbawiona jakiegokolwiek automatyzmu i musi każdorazowo zostać dokonana w ramach wnikliwego postępowania dowodowego, nie można bowiem z góry zakładać, że skoro dziecko jest maleńkie to opiekę nad nim musi otrzymać matka, sąd winien zbadać również predyspozycje ojca.

Zacytowany powyżej pogląd został wyrażony przez Sąd Najwyższy w odniesieniu do stanu faktycznego, w którym ojciec nie wywiązywał się należycie ze swoich obowiązków, przerzucając je na babkę ojczystą dziecka oraz czynił starania w kierunku wyeliminowania matki dziecka z jego życia, w świetle powyższego w pełni więc uzasadnione było powierzenie opieki nad dzieckiem matce. Jeśli jednakże to matka nie troszczyłaby się należycie o dziecko, wówczas ojcu sąd powinien powierzyć opiekę nad dzieckiem.

Podstawą ingerencji we władzę rodzicielską oraz jej ograniczenie stanowi ustawowa przesłanka zagrożenia „dobra dziecka”. Dobro dziecka jest szczególnie chronione na gruncie obecnie obowiązujących przepisów, jednakże nigdzie nie znajdziemy definicji co należy rozumieć posługując się terminem „dobro dziecka”. W doktrynie ukształtował się jednak pogląd, że jest to wyrażenie oznaczające dodatnią – w społecznej hierarchii wartości – ocenę sytuacji dziecka z punktu widzenia zaspokojenia jego potrzeb za pomocą świadczeń o charakterze majątkowym i niemajątkowym.

Z kolei w orzecznictwie sądowym wskazuje się, iż dobro dziecka oznacza jego prawidłowy rozwój psychofizyczny oraz duchowy. Jest to definicja celowościowa, ukierunkowana na cel postępowania z dzieckiem. Postępowanie to ma prowadzić do prawidłowego wychowywania dziecka w okresie jego małoletności i doprowadzić do prawidłowego wychowania dziecka jako osoby pełnoletniej. Można również powiedzieć, że dobro dziecka to ochrona jego interesów w celu prawidłowego rozwoju psychofizycznego i duchowego. Orzekając o władzy rodzicielskiej sąd powinien kierować się tylko i wyłącznie dobrem dziecka, biorąc pod uwagę wskazane powyżej okoliczności, żeby więc uzyskać prawo do opieki istotne jest wykazanie, że jest się dobrym rodzicem, że dziecko potrzebuje stałych relacji z matką/ojcem, gdyż właśnie to będzie najbardziej korzystne dla jego rozwoju.

Co zrobić (co należy udowodnić) aby otrzymać prawo do opieki nad dzieckiem po rozwodzie?

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.